CARPETGALLERY
De consumentensite voor Perzische en oosterse tapijten
|
Afshar
|
|
terug
home
|
|
|
De Afshar-stam komt oorspronkelijk uit Azerbeidzjan, gedurende de regering
van Sjah Tahmasp (1524-1587) werd de Afshar-stam gedeporteerd naar het zuiden
vanwege het opstandige karakter van de leden. Een deel van de
stam vestigde zich in de buurt van Kirman en een ander deel in het
westen van Iran.
In de 18e eeuw (1736-1796) heersten enkele stamleden als shah over
het Perzische rijk, vooral de stichter van deze Afshardynastie, de
bloemrijke figuur Nadir Shah, veroverde grote delen van de
omliggende rijken. Hij stichtte een Perzisch rijk dat het grootste
was sinds het keizerrijk van de Sassaniden. Na zijn dood, hij werd
vermoord door het hoofd van zijn lijfwacht, werd het rijk
verdeeld tussen zijn neef en anderen.
Door de loop der tijd zijn de Afshar-tapijten beïnvloed door de
tapijten uit Kirman en voor de in het westen wonende
Afsharen door Fars-stammen, hierdoor zijn de Afshar-kleden erg
gevarieerd. Een opvallend kenmerk is dat, hoewel het
nomadentapijten betreft, de kettingdraden van katoen zijn gemaakt.
Dit heeft zijn reden in het feit dat veel Afsharen al lange tijd
semi-nomadisch en tegenwoordig vrijwel allemaal dorpsbewoners
zijn. Rond de dorpen wordt katoen verbouwd die een sterk
materiaal vormt voor de basis van de tapijten. De tapijten zijn
over het algemeen niet groter dan 135*210 cm, ook worden er veel
gebruiksvoorwerpen zoals zakken en band gemaakt.
De patronen: De meest voorkomende soorten zijn:
- Afshar Dehaj, het is een doorlopend patroon van zich
herhalende vrij grote gestileerde boteh-motieven.
- Afshar Morgi betekent kip. Deze Afshar-tapijten zijn versierd met een
meetkundig motief dat zichzelf herhaalt en een kip voorstelt. Dit bedekt het
gehele veld, dit is waarschijnlijk verreweg het meest originele
Afshar-patroon.
- Ruit Afshar, meestal twee of drie ruiten, soms ook zes. Het
vlak is gevuld met kleine motieven die de ruiten vormen.
- Bloemen Afshar, afkomstig uit de regio Kirman zijn deze geïnspireerd
op de tapijten uit deze stad. Ze hebben dan ook een bloemversiering,
zich bijna altijd herhalend, heel zelden met een centraal medaillon.
- Figurale en picturale tapijten met allerlei schilderachtige
voorstellingen.
|

Afshar, eerste helft 20e eeuw, afmeting 55 * 78 cm, wol op wol, 24
knopen/cm2
|
|
rechts: Dit kleedje is gemaakt ter gelegenheid van de troonsbestijging van Reza shah in 1941. De korte pool is gemaakt van
plantaardig geverfde wol en de vrijwel volledig gekantelde ketting is van goudkleurige katoen. Het kleed is ingedeeld in een vlak met een enkele rand.
Mohammed Reza Pahlavi (26 oktober 1919 - 27 juli 1980) was de oudste zoon van Reza Shah Pahlavi. Hij volgt zijn vader op 16 september 1941 op als shah van Iran. Hij regeert Iran tot 1979, daarna komen de moguls aan de macht. In 1980 sterft Mohammed Reza Pahlavi, de
shah van Perzië, aan kanker in zijn ballingsoord
Egypte
|
|
|
|
Afshar met doorlopend ruitpatroon met stermotief
|
Rozen-Afshar
|

19e eeuws Afshar Dehaj met gestileerde botehs in het vlak
en in de rand
|
|
|

Afshar, dubbele zak afmeting 2 * 40 * 41 wol op katoen, 15,5 knopen/cm2
|
|
|
Deze kleurige kleine zak heeft een in het oog springende afbeelding van een liggende leeuw met opgaande
zon en kroon. Het ontwerp is waarschijnlijk geïnspireerd door de vlag van Nadir Shah, de koning der Afsharen
(1737-1747). In 1875 maakte een Franse artiest A.M. Riester een ontwerp voor een postzegel met een liggende
leeuw met opkomende zon. Het ontwerp werd afgewezen, men verkoos een staande leeuw met kromzwaard zoals deze
voorkwam op het wapen van Perzië. Het ontwerp van Riester wordt
echter nog veelvuldig gebruikt, ook door de huidige aanhangers van
de laatste shah.
|
Op de blauwe achtergrond is het wapen: bestaande uit de liggende leeuw met
de daarachter opkomende zon en de koningskroon. Langs de rand van het vlak zijn sterren afgebeeld en verder
is er een kleine boteh boven de staart van de leeuw. De leeuw heeft zijn kop dwars op het lichaam gedraaid
en kijkt de beschouwer recht aan, hij ligt op een rood met groene verhoging. Beide beeldzijden zijn t.o.v.
elkaar gespiegeld zodat de twee leeuwen in dezelfde richting liggen.
|
|
|

Ruit-motieven gecombineerd met huisdieren
|

Medaillontapijt met gestileerde vaasmotieven
|
|
|

Ruitmedaillons met Morgi-motieven
|

Afshar Dehaj
|
|
|
|
|
|
| knoop |
symmetrisch
(westen) en asymmetrisch (bij Kirman) |
| aantal knopen |
10 –30 cm2 |
| materiaal |
wol op katoen |
| constructie |
zowel vlak als vrijwel
geheel gekantelde
ketting met 1 of meer inslagdraden . |
|
|
|
Enkele foto's zijn beschikbaar gesteld door: Valerius
Perzische tapijten, Den Haag.
|