|
|
Kirman (Kerman) is de hoofdstad van de gelijknamige provincie in
het centrale deel van Iran. De stad ligt op een hoogvlakte en is
omgeven door bergen, in het noorden ligt de zoutwoestijn Dasht-i Lut ("Woestijn van de Leegte").
De omgeving van Kirman behoort tot de meest verlaten gebieden van het land.
De stad is vanouds een rustplaats op de Aziatische handelsroute.
De tapijtindustrie in Kirman is meer dan eeuwen oud, al sinds de
7e eeuw hebben zich allerlei kunstenaars en vaklieden in de stad
gevestigd. De aanleiding was de Arabische inval in Perzië;
zij dwongen de bevolking de nieuwe religie van de islam te
belijden en hun eigen godsdienst van de profeet Zoroaster op te
geven. In de navolgende eeuwen vluchtten velen oostwaarts tot in
India toe. In Kirman dat door zijn afgelegen ligging weinig werd beïnvloed
en te lijden had van de vele invallen van en oorlogen met de
omringende volken vestigden zich ook veel vluchtelingen. Op deze
manier werd de stad, zonder ooit hoofdstad van het rijk te zijn
geweest, toch een belangrijk centrum van de Perzische cultuur. In
deze betrekkelijk rust ontwikkelde de tapijtkunst zich tot grote
hoogte. Omdat hier de kunst niet werd beperkt door een verbod op
afbeelden van levende wezens zijn de gebruikte motieven heel realistisch, dit geldt zowel voor de florale motieven als voor de
afbeeldingen van dieren en mensen die in het mohammedaanse deel
van Perzië verboden waren.
De tapijten worden geknoopt in ateliers
die onder leiding staan van meester-kopers die de ontwerpen maken.
Hoewel de patronen zeer divers zijn is er toch een duidelijk
herkenningsteken: over het algemeen worden de onderdelen van de
motieven niet donker omlijnd zoals dat in andere Perzische tapijten wel
het geval is.
Door de bijzonder kwaliteit van de witte wol uit de omgeving zijn
de kleuren heel briljant en levendig. Er is een enorm palet
zowel qua kleurenaantal als van schakeringen van licht naar donker.
Juist door de lichte basiskleur van de witte wol kunnen hele lichte
pasteltinten worden gemaakt. De kleurstoffen zijn plantaardig, de
grote vakbekwaamheid van de wolververs heeft hen behoed voor het
gebruik van aniline en andere kunstmatige kleurstoffen die eind
19e eeuw in de rest van Iran en in Turkije een enorme kwaliteitsvermindering
hebben teweeggebracht. Helaas is er na 1920
een periode geweest waarin, onder invloed van de vraag van de
Amerikaanse markt naar goedkope producten, de kwaliteit en de
kleurstelling van de tapijten erg is achteruitgegaan. Na de beëindiging
van de Amerikaanse invloed en de importverboden van na
1970 is de oude draad gelukkig weer opgepakt en worden weer fijn geknoopte
producten van hoogwaardige kwaliteit en artistiek
waarde gemaakt. Kerman Laver is een Kerman ontwerp en kwaliteit,
die wordt gemaakt door kunstenaars uit de nabijgelegen plaats Ravar.
|
Links bloemen op een Kirman en rechts van een
Tabriz, bij de Kirman worden de bloemen niet met donkere kleuren
omlijnd. Het effect is meer dat van een schilderij als van een
ingekleurde tekening.
|
|
|
De uitbundige motieven van bloemen en planten zijn kenmerkend
voor de tapijten uit Kirman, daarnaast ontwikkelde zich mede onder
invloed van de westerse cultuur het picturale tapijt waarop
schilderachtige voorstellingen met mensen en dieren een plaats
kregen.
|
Het vlak
Het vlak is gevuld met een medaillon of soms met een doorlopend patroon van een zich herhalend
motief of met een schilderachtige voorstelling.
|